maandag 21 juli 2025

Stop een kort lontje in de olie

Graphic: Pixabay
 In Omega-3 wel te verstaan. Onderzoekers van de Universiteit van Pennsylvania onderwierpen onderzoeken naar het gebruik van Supplementen als Omega-3 aan een nadere toets. Dit ging om rapporten uit 29 landen waar in totaal 4000 mensen aan hebben meegedaan. Daaruit kwam naar voren dat deelnemers die omega-3 slikten tot 28% minder agressie vertoonden.

Dat was opvallend. Omega-3 is dus niet alleen goed voor het brein en het hart, maar heeft ook invloed op het humeur. Dat zagen de onderzoekers niet aankomen. Omega-3 is daarmee een laagdrempelige, goedkope manier om de korte lontjes wat te doven en de maatschappij met minder schade op te zadelen. Gewoon te koop bij de drogist.

Muziek houdt je brein jong zodat je beter kunt horen

Graphic: Pixabay
Het is een bekend verschijnsel, na je veertigste gaat je gehoor langzaam achteruit. Uit eindelijk merk je dat je steeds meer moeite hebt om spraak uit achtergrondruis te filteren. Wat je als jongere geen moeite kostte. Uiteindelijk stappen we over de drempel van de audicien en laten ons hoorapparaten aanmeten. En dan ontdek je wel, dat je beter kunt horen, maar in een drukke omgeving nog altijd moeite hebt, met het verstaan van de mensen om je heen.

Dit was voor Chinese onderzoekers reden om daar eens dieper in te duiken en ze stelden een opmerkelijk verschil vast. Het rapport werd recent gepubliceerd in  het vakblad PLOS Biology.

Zij onderzochten drie groepen. Oudere muzikanten, oudere niet-muzikanten en jongere niet-muzikanten. Zij kregen een luistertest en met fMRI werd naar hun breinactiviteit gekeken. Wat bleek? Jongeren en oudere muzikanten bleken goed in staat te zijn om spraak uit de ruis te filteren. De oudere niet-muzikanten hadden daar veel meer moeite mee. Dit heeft alles te maken hoe de verbindingen in het brein zijn aangelegd.

Conclusie van de onderzoekers: Maak muziek! Leer een instrument spelen. Dan blijft je tot hoge leeftijd in staat om ook spraak goed van de overige geluiden te onderscheiden. Dat werk ook als je op latere leeftijd begint met muziek maken. Ons brein is plastisch en kan tot hoge leeftijd nieuwe verbindingen aanleggen.

Daar kan geen hoorapparaat tegenop. Horen doe je met je brein en als dat niet goed werkt, lost beter geluid aanbieden amper iets op. Het gaat erom hoe je brein met dat geluid omgaat.
 

maandag 30 juni 2025

Greenwashing op de zwarte lijst


foto: Pixabay
In de jaren tachtig en negentig heb ik les gegeven in marketing en communicatie. Dan ging het vooral om het definieren en realiseren van behoeften die bij de consument leven. De beroemde vier P's waren leidend.  Als je daar optimaal aan voldoet zul je veel producten (of diensten) kunnen verkopen tegen een redelijke prijs. Maar wat we tegenwoordig in de supermarkt zien gebeuren is bij de beesten af. Er wordt gerommeld met kwaliteit en kwantiteit. Dat laatste manifesteert zich bijvoorbeeld in het fenomeen 'graaiflatie'. Maar ook in de communicatie is men niet eerlijk, vaak zelfs ronduit misleidend. Alles voor een snelle winst en hoge dividenden voor de aandeelhouders.

Zo ligt ook het begrip 'greenwashing' onder het vergrootglas. De Consumentenbond wil dat er tegen één van de levensmiddelen multinationals wordt opgetreden wegens misleiding middels duurzaamheidsclaims. Er wordt van alles uit de kast gehaald om de consument een rad voor de ogen te draaien. Denk aan slogans, claims en verzonnen logo's die de koper laten geloven dat het om duurzame of  gezonde producten gaat. In werkelijkheid gaat het om efficiënte massaproductie, waarbij het alleen gaat om lage kosten en hoge productie, zodat men een flinke marge overhoudt. Duurzaamheid is in werkelijkheid ver te zoeken, sterker, vaak gaat het om superbewerkte producten waar artsen al zo lang tegen waarschuwen. En natuur en milieu? Op het etiket staan vaak claims, die de indruk wekken dat daar heel goed rekening mee wordt gehouden. Ook dat is meestal bezijden de waarheid. 

De Consumentenbond wil dit nu gaan aanpakken. In ieder geval bij die ene producent. Mijn oud-collega's kennende zal dat niet meteen ertoe leiden, dat de hele branche zich gaat aanpassen. Ze gaan gewoon door, totdat ze op de vingers getikt worden. Iedere dag dat de leugens in de schappen blijven staan levert miljoenen op. Totdat ze zelf ook worden aangepakt of dat er wetgeving komt die de leugens op de valse claims zal verbieden. En dan verzinnen ze wel weer iets anders, want de kassa moet rinkelen.

zaterdag 17 mei 2025

Alle levende wezens stralen een geheimzinnig licht

Foto: Pixabay
 Een kleine gemeenschap van een indianenstam trekt rond, op zoek naar een nieuwe woonplaats. De shaman bestijgt een berg en aanschouwt de omgeving. Dan wijst hij een gebied in de verte aan, waar zijn stam een gezond en welvarend nieuw leven kan opbouwen. De bossen in dat gebied stralen (in zijn ogen) een geruststellend licht. 

In bepaalde kringen wordt dit geheimzinnige gloed ook wel 'aura' genoemd en daar worden vaak de meest fantastische betekenissen aan gegeven. Maar eigenlijk is dit, wetenschappelijk gezien, helemaal niet zo geheimzinnig. OK, de gewone mens kan het niet waarnemen, maar met speciale camera's lukt dat wel. Onderzoekers hebben zo ontdekt dat alle levende wezens, planten en dieren, zulk zwak licht uitstralen. Een fenomeen dat dr. O.E. Wagner van het Wagner Research Laboratory ook al in de jaren '80 beschreef (W-golven).

In het onderzoek waaraan ik refereer (zie hieronder) hebben wetenschappers in donkere kamers muizen en planten met zulke camera's geobserveerd. De elektromagnetische straling was zeer zwak, maar goed waarneembaar. Nadat zij de muis doden, doofde ook het licht. Dat moest dus wel met leven te maken hebben. Nader onderzoek bracht aan het licht dat dit zeer waarschijnlijk te maken had met het immuunsysteem. Door stress gingen die cellen stralen. Hetzelfde was te zien bij planten. Wagner schreef dit trouwens toe aan het metabolisme.

De onderzoekers zagen een mooie toekomst voor zich, want als je dit licht nauwkeuriger kunt differentiëren zou het mogelijk moeten zijn om zo ook ziekten op te sporen. Maar zover zijn ze nog niet.

Lees het hele verhaal: https://www.newscientist.nl/nieuws/alle-levende-wezens-stralen-een-griezelige-gloed-uit-die-uitdooft-na-de-dood/

vrijdag 16 mei 2025

Waarom je eigenlijk geen kassabon moet accepteren

 

Foto: Pixabay
Het gebeurt dagelijks, je koopt iets in een winkel, tankstation of restaurant en ontvangt bij de kassa een kassabon. Zo'n strookje papier, denk je dan, wat kan daar nou verkeerd aan zijn.  Maar dat is een misvatting. Die papierstrook bevat kunststoffen en chemicaliën voor thermisch printen. Die papierstrook bevat giftige bisfenolen, die in verband worden gebracht met o.a. hartziekten, verminderde vruchtbaarheid, borst- en prostaatkanker, astma en neurologische ziekten bij kinderen. Met de kassabon ontvang je dus feitelijk een strook chemisch afval.

Thermisch printen is redelijk bedrijfszeker en goedkoop, maar tegelijk een bron van levensbedreigende stoffen. 

 Je krijgt deze gifstoffen in je lijf door inademen en via de huid. Daarnaast is de kassabon ook een bron van micro- en nano plastics. Er zijn wetenschappers die om deze reden de kassabon weigeren en de voorkeur geven aan een bon via e-mail of een app.

Zo'n kassabon hoort dus ook niet bij het oud papier, maar bij (klein) chemisch afval. Het beste is gewoon weigeren. Dat scheelt dan in elk geval weer één potentiële bedreiging van je gezondheid.

Wil je het ook eens van een ander 'horen', kijk van hier: https://www.businessinsider.nl/kassabon-plastic-papier-giftig-kanker-arts-factuur-printen-winkel/

zondag 27 april 2025

Een hondje nemen om mentaal gezond te blijven?

 

foto: Pixabay
Het advies voor een gezond leven luidt: eet gezond en beweeg. Dat is op zich een vaag advies, want wat is gezond? En hoeveel moet je bewegen? Maar nu even over dat bewegen.

Sommigen denken dat je dan flink los moet gaan in de sportschool. Liefst 4 keer per week. Dat is echter helemaal niet nodig, blijkt uit een studie van een universiteit in Californië. Regelmatig matig bewegen volstaat om mentaal gezond te blijven. 

De onderzoekers lieten twee groepen van in totaal 300 ouderen regelmatig oefeningen doen in een sportschool. De helft deed eenvoudige oefeningen, waaronder balansoefeningen. De andere helft deed aan stevige cardio oefeningen. Na een jaar werd hun conditie en cognitieve toestand gemeten en er bleek geen (significant) verschil tussen die beide groepen. Conclusie, je hoeft helemaal niet 'tot het gaatje' te gaan, iedere dag een wandelingetje volstaat.

Wij hebben een hondje die er vier keer per dag even uit moet. Drie keer een blokje om, vooral langs zijn favoriete poepveldje en een keer een langere wandeling door het bos. Lekker gemakkelijk, het bos is dichtbij huis. Gemiddeld loop ik zo vier kilometer per dag. 

Dus, neem een hondje als je wat ouder wordt. Dan moet je eruit, weer of geen weer. Goed voor je gezondheid. En je hebt er ook nog aangenaam gezelschap aan. Ook belangrijk.

Toen mijn vader 65 werd en met pensioen ging (inmiddels zo'n 50 jaar geleden), kreeg hij twee teckeltjes cadeau. Dat houdt hem in beweging, was de gedachte. Maar ja, die dagelijkse wandeltochten kwamen toen wel voor rekening van mijn zus en mij. En pa kreeg niet lang daarna een herseninfarct. Misschien was het beter geweest als hij toch zelf met de honden was gaan wandelen.

Hier het hele verhaal over dit onderzoek.

zaterdag 19 april 2025

Ben ik blij dat we vooral aardappelen eten

Foto: Pixabay
 Als je de titel leest vraag je je waarschijnlijk af waarom er dan een foto van rijst bij dit artikel staat. Bovendien, je kunt toch ook pasta of rijst eten? Ja, en daar wringt nu juist de schoen. Onderzoekers van de Columbia University hebben namelijk ontdekt, dat door klimaatverandering het arseengehalte in rijst toeneemt. (Laat dat Trump niet horen...)

Nu is al langer bekend dat rijst arseen bevat en in gebieden waar veel (voornamelijk) rijst gegeten wordt leidt dat tot en vergrote kans op kanker.

Waarom speelt klimaatverandering een rol?
Rijst heeft de eigenschap om arseen uit de bodem en het irrigatiewater op te nemen. Omdat het (gemiddeld) warmer wordt, versnelt dit proces waardoor het arseengehalte hoger wordt.
In zilvervliesrijst zit meer arseen dan in witte rijst. Dat geeft problemen voor de volksgezondheid. Niet alleen kanker: long-, blaas- en huidkanker. Het vergroot ook de kans op diabetes en hartaandoeningen. En dat bedreigt dus een heel groot deel van de wereldbevolking.

Zijn er alternatieven? Natuurlijk, bij ons in de Lage Landen zijn we van alle markten thuis. Aardappelen vermeldde ik al. Pasta ook. Maar ook graanproducten, zoals bulgur en quinoa. Goed leven, hier in de Lage Landen.

dinsdag 15 april 2025

Hoe kun je beige vet stimuleren om af te vallen

Illustratie: Pixabay
 Het lichaam van zoogdieren (dus ook van mensen) bevat drie soorten vetcellen. Witte, bruine en beige. De bruine vetcellen verbanden vet om je lichaam warm te houden. Dat krijgen we mee met de geboorte en is vaak al binnen een paar jaar verbruikt. Witte cellen slaan vet (lipiden) op en zorgen dat we dikker worden. Beige vetcellen kunnen naar behoefte vet opslaan of verbranden. Het bijzondere is, dat witte vetcellen in beige vetcellen kunnen veranderen: door extra inspanning en door blootstelling aan kou.

Die laatste eigenschap van de vetcellen was al tijden lang een motief voor de farmaceutische industrie om uit te zoeken of je dat ook met een pilletje kunt bewerkstelligen. Daar zit nu vooruitgang in.

Bij muizenproeven kwam vast te staan dat het eiwit KLF-15 in beige en bruine vetcellen in hogere concentraties aanwezig is dan in de witte. Verder  onderzoek met menselijke vetcellen toonde aan, dat een andere eiwit, Adrb1 (soms ook Adrb3) daarbij een sturende rol speelt.

Deze ontdekking maakt de weg vrij voor de ontwikkeling van een medicijn om overgewicht aan te pakken. Maar daarvoor is nog een hele weg te gaan. Dus het duurt nog even voor je naar de apotheek kunt. Ondertussen kun je natuurlijk gewoon gezonder eten en meer bewegen. Dat werkt ook!

Dit onderzoek is gepubliceerd in The Journal of Clinical Investigation .



maandag 17 maart 2025

Slimmer werken

Graphic: Pixabay
 Slimme mensen gaan op een bepaalde manier om met de uitdagingen van het leven. Daardoor onderscheiden zij zich van de mensen die zich over ieder wissewasje druk maken en daardoor tijd verliezen of deadlines missen. Bovendien heeft het gevolgen voor hun levenslust. Ze verdienen meer en hebben minder vaak een burnout.
Wat doen slimme mensen?

Als zich onvoorziene problemen voor doen accepteren zij dat, het hoort bij het leven. Kalmte kan je redden en geeft overzicht om de juiste beslissingen te nemen. Met een creatieve instelling kom je een heel eind.

Tijdgebrek is geen reden om te klagen. Doe een stap terug en kijk hoe je slimmer kunt werken: meer doen in minder tijd met minder inspanning.

Gaat er iets mis? Dan is dat een reden voor reflectie. Wat ging er fout, wat kun je doen om dat voortaan te voorkomen. Gok niet op een goede afloop, succes heb je zelf in de hand. En zeker niet anderen de schuld geven.

Klaag niet over kritiek. Kijk of er een kern van waarheid in zit en leer ervan. Met een open instelling voorkom je verharding in conflicten en kun je jezelf verbeteren. Relax!

Succes komt niet uit de lucht vallen. Vaak moet je daar hard voor werken. Aanpakken, dus. Niet lullen, maar poetsen.

Strakke deadlines? Blijf kalm en kijk hoe je het efficient kunt aanpakken. Of misschien delegeren.
En het is ook slim om het Bookboon.com leerboek "Slimmer Werken" te lezen.

zaterdag 8 maart 2025

Kunnen haver en gerst griepsterfte beteugelen?

 

foto: Pixabay
Een citaat uit een artikel over een onderzoek naar de oorzaak van sterfgevallen door virusinfecties zoals griep: "...de meeste griep-gerelateerde sterfgevallen worden dus niet direct door het virus veroorzaakt, maar door een overreactie van het immuunsysteem." Hierdoor ontstaat schade aan organen en bij griep gaat het dus om de longen. De onderzoekers ontdekten een stofje, dat de organen beter beschermt: bètaglucaan.

Bètaglucaan is een stof die voorkomt in haver, gerst en de celwanden van paddenstoelen. De onderzoekers wijzen erop dat een antivirale behandeling nog wel nodig is, maar dat de schade aan organen, door de infectie, beperkt wordt. Daarmee worden de overlevingskansen van patiënten flink verhoogd.

Bètaglucaan wordt als supplement ook al onderzocht in verband met borstkanker. Mogelijk zal op termijn blijken dat deze stof meer in zijn mars heeft en breed kan worden ingezet.